لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

ساختار سلولی غده هپاتوپانکراس در میگوی سفید هندی آبهای خلیج فارس با میکروسکوپ نوری مطالعه گردید. غده از نوع لوله ای مرکب است که واحدهای ترشحی لوله ای به صورت شعاعی در اطراف غده قرار گرفته و ترشحات خود را به مجاری مرکزی غده می ریزند. چهار نوع سلول جداره واحدهای ترشحی را می پوشاند که شامل سلولهای پایه یا جنینی، رشته ای، طاولی و جذبی است. غده از سطح خارجی توسط کپسولی، از بافت همبند و دو لایه عضله پوشیده می شود.

توسعه پرورش صنعتی و متراکم میگوهای خانواده Penaeidae با ظهور بیماریهای عفونی و غیر عفونی همواره همراه بوده است. بسیاری از بیماریهای مهم این خانواده توسط موجوداتی که عضوی از فلور طبیعی میگو هستند بروز می کنند. در این مطالعه در طول ماههای تیر لغایت آبان 1377، از پنج مزرعه پرورش میگوی خوزستان در قفاس آبادان نمونه گیری انجام گردید. در این مزارع چندین استخر (از هر مزرعه دو تا 5 استخر) بطور تصادفی انتخاب شدند. میگوهای این استخرها در وضعیتی مطلوب از لحاظ بهداشتی و عدم حضور بیماریهای خاص بسر می بردند. از این استخرها بطور مستمر، ماهانه یک بار و در هر دفعه حداقل 5 میگو جمع آوری گردید و به آزمایشگاه بیماریهای آبزیان مرکز تحقیقات شیلاتی استان خوزستان در اهواز منتقل و در آنجا کشت اولیه اندامهای مختلف میگوهای زنده (کوتیکول، هپاتوپانکراس، همولنف و آبشش) انجام پذیرفت. برای ادامه بررسی ها، نمونه ها به آزمایشگاه قارچ شناسی دانشگاه شهید بهشتی در تهران ارسال گردید. در این مطالعه چهل گونه قارچی از اندامهای مختلف میگوها جداسازی و شناسایی گردیدند. بیشترین تعداد گونه های قارچی (19 گونه) از هپاتوپانکراس و کمترین تعداد (12 گونه) از همولنف جداسازی گردید. بالاترین تراکم قارچی (83 درصد) مربوط به گونه Aspergillus niger بود. بیشترین تعداد گونه های قارچی جدا شده در ماه مهر به ثبت رسید. در میان قارچهای شناسایی شده نمونه های بیماریزای آن که تاکنون از سرتاسر دنیا گزارش شده است مشاهده نگردید.

امروزه در اکثر کشورها احداث انواع صنایع در شهرهای ساحلی همواره بعنوان عامل تهدیدکننده اکوسیستم های آبی محسوب می شوند یکی از عوامل آلوده کننده حاصل از فعالیت های صنعتی، آلاینده های معدنی هستند که می توانند وارد آب های ساحلی شده و اثرات زیانباری را بر انواع ذخایر آبزی گذاشته و خود بطور غیرمستقیم، حفظ بهداشت و سلامت جامعه را تحت الشعاع قرار دهند.

به منظور بررسی عوامل قابل کنترل در کیفیت پست لاروهای میگوی سفید هندی (Penaeus indicus)، در سنین 8، 10، 12 و 15 روزگی مورد مطالعه قرار گرفتند. در این مطالعه فعال بودن پست لاروها و کیفیت ظاهری آن ها شامل: رنگ، تراکم غذا در روده، تعداد خارهای فوقانی روستروم، لکه های روی بدن، نسبت عضله به روده در بند ششم شکمی و اندازه پست لاروها مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه همچنین تحمل پست لاروها در مقابل استرس با پایین آوردن میزان شوری آب به میزان های 10، 15، 20 و 25 صفر ppt و فرمالین در غلظت های 300، 250، 200 و 150 ppm  در مدت 120 دقیقه صورت پذیرفت. نتایج نشان دادند که پست لاروهای مرحله سنی 15 بیشترین مقاومت و پست لاروهای مرحله سنی 8 حایز کمترین مقاومت در مقابل استرس شوری بودند. پست لاروهای مرحله سنی 15 دارای فعالیت مثبت بودند. روده آن ها حاوی دو سوم مواد غذایی، نسبت عضله به روده بیشتر از 1:3 در بند ششم ناحیه شکمی بوده و تعداد خارهای بالایی روستروم آن ها 6-5 عدد بود. با توجه به تاثیر سن در بالا بردن مقاومت پست لاروها در مقابل استرس توصیه می گردد که واگذاری آن ها به مزارع پرورشی پانزده روز بعد از خروج از مرحله مایسیس همراه با آزمایش تحمل استرس شوری و بررسی کیفیت های ظاهری پست لاروها باشد. در هر حال، عدم کامل شدن تعداد خارها بر روی روستروم پست لاروهای مطالعه شده در مرحله سنی 15 می تواند ناشی از کمبودهای غذایی در این حیوان باشد که حدس زده می شود با ترمیم آن کیفیت ظاهری و مقاومت پست لاروها در آزمایش استرس بهبود یابد.

میگوی سفید هندی Penaeus indicus یکی از گونه های مهم تجارتی در طول سواحل شرق استان هرمزگان (منطقه جاسک) می باشد، و به عنوان یک گونه قابل تکثیر و پرورش بشمار می رود. با توجه به اطلاعات کمی که در خصوص بیولوژی این گونه در آبهای جنوبی ایران وجود داشت، برخی از خصوصیات زیستی آن مانند: رشد، رفتار تولیدمثلی، پراکنش زیستی و تغذیه در زیستگاههای دریایی و خوریات جاسک از فروردین ماه 1376 لغایت فروردنی ماه 1377 مورد بررسی قرار گرفت.نمونه برداری در اعماق 3 تا 50 متری در صیدگاههای میگو توسط شناورهای میگوگیر سنتی، و در خوریات بوسیله تور ساحلی (پره) انجام پذیرفت.نتایج نشان می دهد، رشد میگوی نر در آغاز سریعتر از میگوی ماده می باشد، بطوریکه ضریب رشد (K) برای گونه نر 1.5 و ماده 1.3 محاسبه شد. منحنی رشد برای هر دو جنس ایزومتریک بود و رسیدگی جنسی در تمام طول سال در این گونه دیده شد، اما تخمریزی این گونه عمدتا در اواخر فصول زمستان، طی بهار و ابتدای تابستان صورت می گیرد. پست لاروها و گونه های نابالغ در اندازه های 25 تا 100 میلیمتر در خوریات وجود داشتند.بررسی محتویات روده این گونه نشان داده است که همه چیزخوار بوده و رژیم غذایی شامل مواد پوده ای، کرمهای حلقوی پرتار، سخت پوستان، صدفهای دو کفه ای، مواد گیاهی و ذرات شن می باشد. گونه های بالغ مواد پوده ای و نابالغین مواد گیاهی را ترجیح می دهند.

میگوی سفید هندی (Penaeus indicus) گونه غالب میگوی آبهای ساحلی جاسک در دریای عمان می باشد. نتایج تجزیه و تحلیل ساختار جمعیت این گونه نشان می دهد که رابطه طول کل و طول کاراپاس در جنس ماده دارای ارتباط قویتر از جنس نر و ترکیب دو جنس است و بطور کلی نشان می دهد که در جنس ماده طول کل تقریبا کمتر از 3.5 برابر طول کاراپاس و در جنس نر طول کل تقریبا بیشتر از 3.5 برابر طول کاراپاس است. نتایج رابطه بین طول و وزن بدن نشان می دهد که جنس ماده به نسبت جنس نر از همبستگی بیشتری برخوردار است. همچنین رابطه بین طول کل و وزن بدن شاخص بهتری جهت ایزومتریک بودن رشد (W=5.7×10-6TL3.06) به نسبت رابطه بین طول کاراپاس و وزن بدن می باشد (W=3.322×10-3CL2.57). طول کاراپاس مجانب (CL¥) و ضریب رشد (K) بر اساس تجزیه و تحلیل کوهرتها برای جنس ماده و نر به ترتیب (50 میلی متر، 1.8) و (42.5 میلی متر، 2) به دست آمده است. بر اساس پیراسنجه ها، مشخص می شود که حداکثر طول عمر جنس ماده 20 ماه و جنس نر 18 ماه است و در شش ماهگی جنس ماده به طول کاراپاس 31.3 میلی متر و جنس نر به طول کاراپاس 27.9 میلی متر می رسد. در بررسی ضریب مرگ و میر مشخص شده که مرگ و میر کل (Z) در جنس ماده بیشتر از جنس نر است. همچنین ضریب بهره برداری جنس ماده بیشتر از جنس نر می باشد.

این پروژه در ایستگاه تحقیقات شیلاتی بندر امام خمینی (ره) در تابستان 1381، بمنظور تعیین شوری مطلوب برای پرورش میگوی سفید هندی (Penaeus indicus) با پنج سطح شوری شامل 10، 20، 30، 40، 50 قسمت در هزار و چهار تکرار به صورت کاملا تصادفی انجام پذیرفت. بچه میگوهای سفید هندی 35 روزه (PL35) با میانگین وزن (0.024 ± 0.26 گرم) به مدت 60 روز در مخازن 300 لیتری که با 200 لیتر آب پر شده بودند، با تراکم 20 عدد در هر مخزن پرورش یافتند و شاخصهای رشد و بازماندگی بچه میگوها در شوریهای مختلف طی دوره پرورش بررسی شد. نتایج بدست آمده حاکی از آن بود که شوری روی شاخصهای رشد و بازماندگی بچه میگوهای سفید هندی دارای اثر معنی دار بود(P<0.05) و بیشترین میانگین افزایش وزن بدن، بالاترین میانگین وزن نهایی بدن بچه میگوها، بیشترین میانگین افزایش طول کاراپاس و حداکثر اندازه طول کاراپاس، همچنین کمترین میزان ضریب تبدیل غذایی (FCR) در شوری 20 قسمت در هزار بدست آمد. بالاترین میزان میانگین تولید، بالاترین میزان میانگین مصرف غذا، بالاترین میانگین ضریب رشد ویژه (SGR) و بالاترین میانگین بازماندگی در شوری 30 قسمت در هزار بدست آمد. با توجه به نتایج بدست آمده در این مطالعه شوری مطلوب برای پرورش میگوی سفید هندی در محدوده 20 تا 30 قسمت در هزار معرفی گردید.

در تابستان سال 1381 گزارشی از مرگ و میر شدید در میگوهای منطقه چوئیبده آبادان واصل گردید. میگوهای بیماردارای علایم ظاهری از جمله وجود پلاکت های سفیدرنگ، بزرگ شدن هپاتوپانکراس، قرمز شدن رنگ بدن میگو و خالی بودن معده بودند. تعدادی نمونه از میگوهای سالم و میگوهایی که علایم بیماری رانشان می دادند در محلول نگهدارنده گلوترالدهید 4% فیکس شده و جهت مشاهد بافت های میگو با استفاده از میکروسکوپ الکترونی آماده گردید. در مشاهد بافت های میگو بالاخص آبشش و بافت های اپی تلیال روده، سلول ها به شدت آسیب دیده و هسته سلول ها متورم، کروماتین ها به کناره های غشا سلولها مهاجرت نموده ، سیتوپلاسم رقیق شده و هستک ها در سلول ناپدید شده بودند. در مراحل پیشرفته بیماری گنجیدگی های داخل سلولی در هسته سلول ایجاد گردیده که ویروس عامل ایجاد کننده بیماری در آن کاملا مشخص بود. ویروس شناسایی شده به صورت بیضی تا نسبتا گرد با پوشش سه لایه Trilamina) که اندازه قطر آن 11±107 نانومتر و اندازه طول آن 87±248 نانومتر و اندازه طول کپسول پروتئینی 17±59 نانومتر و قطر کپسول 15±162 نانومتر گزارش می گردد. براساس نظر کمیته تاکسونومی ویروسها (ICTV) و اطلس ویروس های بی مهرگان ویروس را از خانواده Whispoviridae تشخیص و بیماری لکه سفید (WSSD) تایید می گردد. همچنین براساس مورفولوژی سروتیپ های ایجاد کننده بیماری لکه سفید ویروس تشخیص داده شده به سروتیپSEMBV شباهت دارد.

به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف پروتئین و شوری بر توان تولید بچه میگوی سفید هندی (Penaeus indicus, Mine Edwards) یک آزمایش تغذیه ای برای مدت 60 روز انجام شد. سه سطح مختلف از پروتئین شامل 35، 40 و 45% با انرژی قابل هضم ثابت 4100 کیلوکالری در کیلوگرم و سه سطح مختلف از شوری شامل 25، 35 و 45 قسمت در هزار در این آزمای در نظر گرفته شد. این آزمایش با 9 تیمار و سه تکرار انجام شد. آزمایش درون مخازن پلی اتیلن 300 لیتری که با 200 لیتر آب پر شده بود و روزانه 50 درصد آب آن تعویض می شد انجام گرفت. تعداد 20 قطعه بچه میگو (متوسط وزن 0.12 ± 3.21 گرم) درون هر مخزن ذخیره سازی شد و روزانه در سه وعده به صورت اشباع تغذیه شدند. در این آزمایش مشخص شد شاخص های رشد با افزایش پروتئین و کاهش شوری بهبود یافتند. تیمار 3 با پروتئین 45 درصد و شوری 25 قسمت در هزار (45 :25) از نظر شاخص های افزایش وزن بدن،FCR,SGR  و تولید عملکرد بهتری نسبت به سایر تیمارها داشت ولی با تیمارهای 2 (25:40) و 1 (35: 25) اختلاف معنی دار (P>0.05) نداشت. به طور کلی از نظر فیزیولوژیکی و اقتصادی، پروتئین 40 درصد برای شوری 25 قسمت در هزار و پروتئین 35 درصد برای شوری های 35 و 45 قسمت در هزار جهت رشد مطلوب میگوی سفید هندی ترجیح داده شد. همچنین مشخص شد برای پرورش میگوی سفید هندی شوری 25 قسمت در هزار مناسبتر از سایر شوری ها بود.تجزیه تقریبی لاشه بدن میگوها اختلاف محسوس و معنی داری را در بین تیمارهای مختلف نشان نداد.